Mùa thu trong tôi không bắt đầu bằng sắc vàng của lá rơi, cũng không khởi hành từ những ngọn gió heo may se lạnh tràn về qua từng góc phố. Mùa thu trong ký ức của một đứa trẻ lớn lên từ làng, đơn giản là mùi hương. Đó là mùi của nắng hanh hao đổ trên những nong lúa vừa gặt, mùi rơm rạ thơm nồng ngai ngái trên những lối mòn, và cả mùi của những quả hồng chín đỏ, quả bưởi rám nắng nằm ngoan ngoãn trên bàn thờ tổ tiên mỗi độ rằm tháng Tám.
Tôi nhớ những buổi sáng tháng Chín, bầu trời trong vắt như một tấm kính khổng lồ vừa được gột rửa sau những trận mưa ngâu dai dẳng. Sương sớm bảng lảng giăng trên ngọn cây khế ngọt đầu hè, bảng lảng cả trên mặt ao bèo tấm lăn tăn gợn sóng. Cái lạnh đầu mùa len qua chiếc áo khoác mỏng, khiến tôi khẽ rùng mình nhưng lại đầy thích thú, háo hức bước đi trên con đường làng ngập sương để đến trường. Mùa thu ngày ấy gắn liền với tiếng trống khai trường rộn rã, với màu khăn quàng đỏ thắm bay trong gió và những trang vở mới thơm tho, mở ra bao ước mơ của tuổi thơ khờ dại.
Ký ức đẹp nhất của mùa thu có lẽ là đêm phá cỗ trông trăng. Chẳng có những món đồ chơi điện tử đắt tiền, cũng không có những chiếc bánh trung thu đủ vị như bây giờ, miền thu của chúng tôi gói gọn trong chiếc lồng đèn làm bằng lon sữa bò cũ hay những thanh tre vót vội, thắp bằng mẩu nến vẹo vọ. Vậy mà, khi ánh trăng rằm sáng vằng vặc soi rõ từng khuôn mặt lem nhem bùn đất, tiếng cười nói vẫn rộn vang khắp đường thôn ngõ xóm. Chúng tôi vừa rước đèn, vừa hát vang những bài đồng dao quen thuộc, mắt không rời mâm ngũ quả có chú chó làm bằng tép bưởi và những chiếc bánh dẻo, bánh nướng thơm mùi lá chanh.
Thời gian trôi đi, những đứa trẻ năm ấy giờ đã lớn, mỗi người một phương trời, bận rộn với những lo toan của cuộc sống thường nhật. Nơi phố thị ồn ào và chật hẹp, mùa thu đôi khi chỉ kịp nhận ra qua một cơn gió lạnh bất chợt lùa vào khung cửa sổ cao tầng, hoặc gánh cốm xanh thơm mùi lá sen thầm lặng nép mình nơi góc phố. Những lúc ấy, lòng lại xao xác một nỗi nhớ quê nhà da diết.
Mùa thu trong ký ức không bao giờ phai nhạt. Nó giống như một thước phim quay chậm, lưu giữ vẹn nguyên những gì bình dị nhất, trong trẻo nhất của một thời thanh bình đã qua. Để rồi mỗi khi thu về, chỉ cần nhắm mắt lại, ta vẫn nghe thấy tiếng xào xạc của lá khô dưới chân, tiếng gió thì thầm qua kẽ lá, và thấy mình vẫn là đứa trẻ thủa nào, chạy phăng phăng trên cánh đồng lúa chín, dưới bầu trời thu bao la và lộng gió.

